Zorgkosten en het Rode Kruis

Op de voorpagina van Spectrum d.d. 8 oktober 2011 staat een afbeelding – zoals we hiernaast kunnen zien – van een luchtballon met op de mand het Rode Kruis-embleem afgebeeld. Hierbij staat de tekst ‘Zorgkosten zijn een loden last’. Prachtige kop weer trouwens, waarin we het nodig vinden om de illustratie te moeten uitleggen… Maar dat terzijde.

Annemieke van Willigen, corporate communicatieadviseur van Het Nederlandse Rode Kruis, attendeert ons er op dat het Rode Kruis-embleem niet door iedereen gebruikt mag worden en dat de associatie met ‘ zorg’ onjuist is.

Zij vervolgt: het Rode Kruis-embleem is beschermd op grond van internationale verdragen en de Nederlandse strafwetgeving. In deze wetgeving is met strikte regels vastgelegd wie het Rode Kruis-embleem mag gebruiken. Het doel van deze strikte regelgeving is dat het Rode Kruis-embleem door iedereen wordt herkend en gerespecteerd als symbool van bescherming, dat daarnaast ook de activiteiten van het Rode Kruis kenmerkt.

Wie hebben er recht op het Rode Kruis-embleem te gebruiken?

• In tijd van oorlog wordt het embleem gebruikt als symbool voor de bescherming van zieken en gewonden én voor de mensen die voor hen zorgen. Dit wordt het beschermend gebruik van het embleem genoemd. Toestemming voor het gebruik van het Rode Kruis-embleem wordt gegeven door de Nederlandse overheid.

• Daarnaast mag het Rode Kruis-embleem uitsluitend gebruikt worden door de nationale Rode Kruis-verenigingen, ter aanduiding van hun activiteiten. Dit noemt men het herkennend gebruik van het embleem. In vredestijd is in Nederland enkel het Nederlandse Rode Kruis gerechtigd het Rode Kruis-embleem te gebruiken, naast de Nederlandse overheid. Overig gebruik van het Rode Kruis-embleem is dan ook strafbaar op basis van artikel 435c van het Wetboek van Strafrecht.

Desgevraagd laat Geurt Bos weten:

Op het eerste gezicht … kan ik op het gebied van auteursrecht en merkenrecht allerlei tegenargumenten bedenken. Maar in feite heeft dat laatste heel weinig zin. Logo’s van het Rode Kruis zijn optimaal beschermd. Zelfs in de Geneefse Conventie wordt gesteld dat het embleem niet door anderen mag worden gebruikt. De logo’s zijn niet alleen een herkenningsteken om aan de te duiden dat iemand of iets een band heeft met de organisatie, maar zijn er vooral om mensen te beschermen. Vandaar dat uitzonderlijke artikel in het Wetboek van Strafrecht. Door het Rode Kruis te koppelen aan zorgkosten en allerlei fundamentele discussies, kan de neutraliteit van het Rode Kruis in gevaar komen. Alleen dat laatste al is voldoende om bij een herhaling van zetten met succes juridisch in verweer te komen.

Kortom, voortaan toch maar niet doen.